(¯`·.____(¯`OKUL ÖNCESİ EĞİTİM`¯)_____.·´¯)
> FEN VE DOĞA ÇALIŞMALARI

Fen ve Doğa Etkinliklerinin Tanımı ve Önemi

(1/1)

scorpion:
Fen ve Doğa Etkinliklerinin Tanımı ve Önemi
Erken çocukluk dönemi, çocukların bilgi ve becerilerinin temellerinin atıldığı
dönemdir. Bebekler dünyaya geldiklerinde çevrelerini duyuları yoluyla tanımaya ve
keşfetmeye başlarlar. Bebekler için her şey merak konusudur ve bu merakları onları
çevrelerini incelemeye ve araştırmaya yöneltir. Örneğin, bebek eline aldığı bir nesneye
bakar, ona dokunur, sesini dinler ve ağzına götürür. Yürümeye başladıklarında ise artık
çocuklar çevrelerini rahatça araştırmaya çalışırlar. Bir yaşındaki bir çocuk her yere gider,
gördüğü her şeye dokunur, raflardan kitapları çeker, birçok şeyi ağzına atar ve eşyalara
takılıp düşer. Böylece çocuk, anlamlı bir şekilde dünyayı araştırmakta ve öğrenmektedir.
Çocuklar 3-4 yaşından sonra çiçekleri, yaprakları ve çeşitli kabukları toplamaktan
hoşlanır, yakın çevrelerindeki hayvanların hareketleri onların ilgisini çeker. Böylece bu
dönemde çocuklar fen ve doğa etkinlikleriyle ilgili ilk deneyimlerini kazanmaya başlar.
Özellikle çevrelerindeki gözlemleri sonucu suyun üstünde neler durur, neler batar, böcek
zemin üzerinde nasıl yürür, herhangi bir yüzeye nasıl tırmanır? gibi sorulara cevap arar,
tahminlerde bulunur ve araştırırlar. Küçük çocuklar çevrelerini araştırır, geçirdikleri bazı
yaşantılar sonucu bilgiler edinir ve böylece yeni şeyleri öğrenmek için bir temel oluştururlar.
Çevrelerini daha iyi tanımaya başladıkça da bazı kavramlar geliştirirler. Erken çocukluk
eğitimi programında yer alan fen ve doğa etkinlikleri, çocukların doğal meraklarından
yararlanılarak, onların çevrelerini ve doğayı gözlem yapma, araştırma ve tanımalarına,
düşüncelerini açıklığa kavuşturmalarına, sorular sormalarına yardım eden çalışmalar olarak

AMAÇ
ARAŞTIRMA
ÖĞRENME FAALİYETİ 1
tanımlanabilir. Ayrıca çocuklar grup içinde iş birliği, yardımlaşma, paylaşma, sorumluluk
alma gibi sosyal değerleri kazanır.
Fen ve doğa çalışmaları çocukların gelişimlerine yardım etmesi, onların hayata karşı
tavırlarında değişiklikler meydana getirmesi, davranışlarını etkilemesi, ilgi alanlarını
genişletmesi, onlara, daha etkili düşünme yollarını öğretmesi, problem çözme yeteneklerini
geliştirmesi açısından önemlidir.
Fen ve doğa çalışmaları içinde yer alan fizik, kimya, biyoloji, yer bilim, gök bilimi
çalışmaları olan fen alanlarına ilişkin etkinliklere yer verilmelidir. Erken çocukluk eğitim
kurumlarında fen ve doğa ile ilgili konular nelerdir? İnsanlar, hayvanlar, bitkiler,
vücudumuz, sağlığımız, besinler, hava ve hava olayları, su ve diğer sıvılar, toprak, kayalar,
basit yeryüzü şekilleri, yer çekimi, uzay, madde, ışık, ses, kuvvet-hareket-enerji, ısı-sıcaklık,
batma-yüzme, basit makineler (tekerlek, vidalar, kaldıraç gibi), cansız varlıklar, keşifler
enerji, mevsimler, doğa olayları, dünyamız, dünyamızın ötesi gibi konuların çocukların
ilgisini her zaman çekmesi, fen ve doğa etkinlikleri içinde bu konulara yer verilmesi gerektiğini
gösteriyor.
Çocuklar, ilgileri ve yetenekleri bakımından birbirlerinden farklıdırlar. Bunun için
öğretmen, grubundaki her çocuğun ilgi ve yetenekleri doğrultusunda gelişimini sağlayacak
öğrenim yaşantılarını planlamalıdır. Fen ve doğa ile ilgili çalışma yapılırken öğretmen
çocukların hangi düzeyde olduğunu saptamalı ve onların gelişimlerine göre, konularda
değişiklikler yapmalı ve öğrendiklerini onlar için daha anlamlı bir hale getirecek
planlamalara yer vermelidir. Erken çocukluk döneminde çocuklar öğretmene soru sorarak
bilgi toplarlar. Onların bu merakları daha sonraki fen ve matematik kavramlarının temelini
oluşturacağı için çocukların sorularına cevap vermeli ve çocuklar desteklenmelidir.
Çocukların kendi deneyimlerini kullanma, en çok bilgi toplamak için tercih ettikleri
yöntemdir. Bu nedenle öğretmen, özellikle bu etkinlikte çocukların hepsine çeşitli durumlarla
ilgili deneme, tahmin etme, yanılma, gözlem yapma, soru sorma, problem çözme,
araştırma ve inceleme fırsatları vermelidir. Böylece çocuklar, kazandıkları bu bilgileri
zamanla birbirlerine ekleyerek önemli konuları kavramaya başlarlar. Örneğin çocuk baharda
güzel bir lale görüp onun hakkında sorular sorarsa, bu çiçekler ve çiçek soğanları ile ilgili
olarak tartışma ortamı yaratmak için iyi bir fırsattır. Ayrıca çocukla birlikte bahçede
tohumun çiçek olması veya soğanın bitki olmasını takip edilebilir ve televizyonda onunla
ilgili programlar izlenebilir.
Fen ve doğa etkinliklerinde öğretmenin rolü önemlidir. Öğretmen, bilime karşı
meraklı, olumlu tutum içinde bir kişiliğe sahip olmalıdır. Çocuklara kalıp bilgi vermek
yerine zengin bir ortam hazırlamalıdır. Uygulamalar esnasında çocuklarla iletişim içinde
olmalı, her çocuğun etkinliğe aktif olarak katılmasını sağlamalıdır. Çocuklara, fen ve doğa
etkinlikleri ile ilgili sorular sormaları için ortam hazırlamalıdır. Çocukların sorularını
yanıtsız bırakmamalı, doğru yanıtlar vermeli ya da birlikte bulmaya çalışmalıdır. Bu
etkinlikler esnasında öğretmen çocuklarla beraber araştırır; onlarla beraber gözler ve inceler.
Toplanan, yaprak, çiçek, taş, deniz kabukları sınıfta sergilenir; bazı hayvanlar okulda
beslenir; çocuklarla beraber hava ve mevsim değişmeleri gözlenir. Bazen öğretmenin de
çocuklara sorular sorması, onların düşüncelerini açığa kavuşturmasını sağlar. Örneğin,
"Bunun böyle olmasının nedeni nedir?" ya da " bunun yerine başka bir materyal kullansan

acaba olur mu siz olsaydınız hangi materyali kullanırdınız?" gibi. Öğretmen çocuklara, “Sen
hiç kar gördün mü?” türünde, cevabı “evet” veya “hayır” olan sorular değil, “Sen karın
nereden geldiğini düşünüyorsun?” gibi, sonucu düşünmeye ve tartışmaya dayalı sorular
sormalıdır. Çocukları beyin fırtınası için cesaretlendirmelidir. Öğretmen bir doğru cevap
arama yerine, bütün cevapları dinlemelidir. Etkinlik sırasında öğretmen, çocukların
fikirlerini çizerek, karalayarak veya sembollerle göstererek kâğıda dökmeleri için onları
cesaretlendirmelidir.
Erken çocukluk döneminde çocuk bir konuda uzun süre dikkatini toplayamaz. Bunun
için öğretmen yeni uyarıcılar bulmalıdır. Bu dönemde fen ve doğa etkinlikleri ile ilgili
uygulamalar kolay, anlaşılır ve somut çalışmalar olmalıdır. Örneğin, canlıların nasıl
geliştiğini anlatmak yerine, bir saksıya tohum ekip büyümesini gözlemek daha çok ilgi
çeker.
Fen ve doğa etkinliklerine, programda planlı olarak yer verildiğinde, daha sonraki
bilgiler ilk bilgilerin üzerinde gelişir ve fen ve doğa ile ilgili soyut kavramlar daha kolay
anlaşılır. Fen ve doğa etkinlikleri tüm etkinliklerin içine yedirilmelidir.


Linklerin Görülmesine Izin Verilmiyor
Linki Görebilmek Için Üye Ol veya Giris Yap


Fen ve doğa etkinliklerinin amaçları şunlardır:
 Çocukların çevrelerindeki nesne ve olay çeşitliliğini araştırmalarına ve
keşfetmelerini sağlama,
 Problem çözme becerilerini (problemi tanımlama, hipotez kurma, hipotezleri
deneme, ölçme metotları geliştirme, kaydetme, genelleme yapma ve süreci
değerlendirme) aktif olarak kullanmalarını destekleme,
 Yaratıcı düşüncenin gelişimine katkıda bulunma,
 Çok boyutlu düşünme yeteneklerinin gelişimini destekleme,
 Ana bir sentez yapma becerilerinin gelişimine katkıda bulunma,
 Çok yönlü (beden-zihin-duygu-sosyal öz bakım) gelişimlerine katkıda bulunma,
 Çocukların meraklarını, ilgilerini ve öğrenme isteklerini destekleme,
 Neden sonuç ilişkisi kurarak olay ve olguları tam olarak kavramalarını sağlamalı.
 Yapabildiklerinin ve yapamadıklarının farkına varması için fırsatlar vererek olumlu
bir benlik olgusu geliştirmelerine katkıda bulunma,
 Olaylara dayalı bazı bilgileri deneyerek öğrenmelerine ortam hazırlama,
 Bilim adamlarını ve buluşlarını temel düzeyde tanıma ve anlamalarına yardımcı
olma,
“Erken Çocukluk
Eğitiminde yer alan
fen ve doğa etkinlikleri
çocukların yaşamla
buluşmasıdır.”

 Fen alanına ilişkin olumlu bir bakış açısı geliştirme,
 Fen etkinlikleri (oyun, deney vb.) yoluyla öğrenmeler arasında ilişki kurarak kalıcı
öğrenmeler oluşturma,
 Çocukların karşılaştıkları olay ve durumlara karşı bilimsel bir bakış açısı elde
etmelerine ve eleştirel düşünme becerilerinin gelişimine katkıda bulunma,
 Sınıfta ya da okulda bulunan bir bitki veya hayvanın beslenme ve temizlik gibi
bakımlarını gerçekleştirmek için görev alma, görevlerini yerine getirmek için
sorumluluk bilinci geliştirme,
 Çocukları bir üst eğitim kurumuna (ilköğretime) hazırlamayı sağlama gibi
amaçlardır.
Fen ve doğa etkinlikleri formal, formal olmayan ve rastlantısal (spontan) olmak üzere üç
başlık altında toplanabilmektedir.
Formal olan fen-doğa etkinliklerinde; gözlem yapma, inceleme, bilgilenme, farklılıkları ve
benzerlikleri keşfetme, tanımlama ve tartışma bulunmaktadır. Bu etkinlikler, çocuğa öncelikle iyi bir
gözlem becerisi kazandırmayı ve gözlemlenen durumlarla ilgili uygun sözcükleri kullanmayı
amaçlayan çalışmalardır. Öğretmen tarafından planlanır.
Formal olmayan fen-doğa etkinlikleri ise; özellikle serbest zaman süresi içinde çocukların
çeşitli materyalleri istedikleri gibi kullanarak denemeler yapmalarını içermektedir. Öğretmen bu
tipteki fen-doğa etkinliklerinde aktif bir planlayıcı olmamakla birlikte çocukların araştırma ve
keşfetme becerilerini kullanmalarını sağlayacak çevresel düzenlemeyi yapmalıdır. Bu etkinliklerde
çocuğun kendi başına araştırıp keşfetmesi ve yaratıcılığını kullanması diğer etkinliklere göre daha
çok gerçekleşebilmektedir.
Rastlantısal fen-doğa etkinlikleri ise anlık meydana gelen ve çocukların ilgilerini çeken birtakım
olaylarla çocuklara fen etkinlikleri vermeyi içermektedir. Yeni bilgiler öğrenmek için fırsatlar
yaratmak ve çocuğun merak duygusunu uyanık tutmak gerekmektedir. Örneğin, aniden başlayan
sağanak yağışın ardından çevre gezisine çıkarak çocukların toprağın ne hale geldiğini incelemelerini,
topraktan çıkan solucanları ve ortamdaki yağmur sonrası ortaya çıkan kokuyu duyuları aracılığıyla
keşfetmelerini sağlamak, örümcek ağlarını, çeşitli kuşları ve çevredeki farklı canlıları incelemek
rastlantısal fen-doğa etkinliklerini kapsamaktadır.
Fen ve doğa etkinlikleri gözleme ve deneye dayalı etkinlikler olarak iki yönteme göre
yapılmaktadır. Genelde doğa etkinlikleri daha çok gözleme dayalı, fen etkinlikleri de hem deneye
hem de gözleme dayalı etkinlikleri içermektedir. Gözleme (örneğin, yağmur sonrasında çıkan
gökkuşağını incelemek ya da ıslak toprak yüzeyine çıkan solucanları gözlemlemek, çevrede veya
okulda bulunan tavuk, kuş, kedi, tavşan gibi evcil hayvanların yem yemelerini, hareketlerini
gözlemlemek) ve deneye dayalı etkinliklere eğitim programlarında yer verilmesi gerekmektedir.
Gözlem ve deneye dayalı etkinliklerin oyun şeklinde planlanması ve çocukları eğlendirirken
bilgilendirici nitelikte uygulanması önemlidir.
Bu dönemde olumlu gelişimin sağlanabilmesinde çocuğun yaşayarak, deneyerek, gözlem
yaparak, kendisinin keşfetmesine olanak sağlayan öğrenme ortamlarını hazırlamanın önemi
büyüktür. Çocuk ancak kendisi denediğinde, kendisi yaptığında etkin olma fırsatı bulduğu için daha
7
kolay öğrenir. Yeni kalıcı öğrenmeleri oluşturabilir. Neden sonuç ilişkilerini kurabilen, problemleri
tanımlayıp çözümler üretebilen, yaratıcı bireyler yetiştirmek için çocuklara bu fırsatları vermek
önemlidir.
Bu dönemdeki çocuklar, gün boyunca birçok problemle karşılaşmakta ve bunları farkında
olmaksızın çeşitli denemeler yaparak çözmektedirler. Örneğin, çocuk; kumla oynarken, süzgeçle
eleme işlemi yapabilmek için kumun kuru olması; kale, pasta ya da benzeri bir figür oluşturmak
içinse kumun ıslanması gerektiğini öğrenmektedir. Böylece çocuk, suyun, kumun yapısını
değiştireceği sonucuna varmaktadır. Serbest zaman etkinliklerinde yoğurma maddesi ile çalışırken,
katı olan hamurla çalışamayan çocuk hamuru yumuşatmak için öğretmeninden su istemekte,
deneyerek hamuru istediği kıvama getirmektedir. Çocuk, katı olan hamura su katılırsa yumuşayacağı
sonucunu deneyerek öğrenmektedir. Çocuğun yaşamının içinde olan fen ve doğa etkinlikleri, etkin
öğrenme metotları kullanılarak verildiğinde kalıcı öğrenmelerin oluşmasını sağlayarak çocukların
çok yönlü gelişmelerine katkı sağlar.
Fen ve doğa etkinlikleri deneyler, araçları tanıma ve kullanma, çeşitli çalışma yöntem ve
tekniklerini kullanma, keşifler, icatlar, mutfak çalışmaları, doğa gezileri ve yürüyüşleri, piknikler,
kamplar, koleksiyonlar, ilgili bilim alanlarındaki kişileri konuk olarak çağırma, başvuru kitaplarını,
diğer kitapları ve dergileri inceleme, fotoğraf çekme, fotoğraf inceleme, belgesel vb. izleme gibi
çalışmalardır.

Fen ve Doğa Etkinliklerinin Yararları
Bu etkinlikler çocukların;
 Bilimsel düşünmelerini sağlar.
 Yaparak yaşayarak öğrenmelerini sağlar.
 Gözlem ve deney yeteneklerini geliştirmelerini sağlar.
 Çevrelerine karşı duyarlı olmalarını sağlar.
 Neden sonuç ilişkileri kurmalarını ve problem çözme becerilerini geliştirir.
 Günlük yaşantılarında kullandıkları araç gereç ve malzemeleri öğrenmelerini sağlar.
 Kavram gelişimlerini sağlar.
 Akıl yürütme becerilerini ve dil gelişimlerini sağlar.
 Yeni fikirler üretebilmelerini sağlar.
 Yaratıcı düşünme becerilerini geliştirir.
 Kendilerine güven duymalarını sağlar.
 Psikomotor becerilerini geliştirir
 Nesnelerin benzerliklerini, farklılıklarını görmelerini sağlar.
 Grup etkinliklerine daha istekli katılmalarını sağlar.
 Grup içerisinde yardımlaşma, paylaşma, iş birliği gibi sosyal davranışları geliştirir.
 Kendi bedenlerini tanımalarını sağlar.
 Gelecekteki eğitim dönemi için gerekli olan temel fen bilgisi kavramlarını,
geliştirmelerini sağlar




Erken Çocukluk Eğitim Kurumlarında Uygulanabilecek Fen ve
Doğa Etkinliklerinin Çeşitleri
Erken çocukluk eğitim kurumlarında, fen ve doğa etkinlikleriyle ilgili çalışmalar
şunlardır:
 Hayvan besleme
 Bitki yetiştirme
 İnceleme gezi gözlem
 Deney yapma ve gözlem
 Sınıfa konuk çağırma
 Fen ve doğa köşesi bulunan materyalleri kullanarak yapılan diğer çalışmalar

meb sitesinden yarrlanılmıştır...

Navigasyon

[0] Mesajlar

Tam sürüme git
Seo4Smf 2.0 © SmfMod.Com | Smf Destek